Zomi Custom Search Engine

Zomi tawh kisai na zon nop bang"search box ah na gelh lecin ong suak zat" ding hi ei Dam maw Kathelnah pan hong muak ung , ကြိုဆိုပါတယ်, Selamat datang, 환영합니다, Welcome to Kathelnah

ေတာေတြ၊ ေတာင္ေတြႏွင့္ ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္းေနခ်င္သူ ထြဏ္းခမ္

ဂေရဟမ္ ျပန္ဆုိတဲ့ "အခ်စ္စြမ္းအား" သီခ်င္းမွာ ထြဏ္းခမ္ကိုစျပီး
သတိထားမိခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ကစျပီး "ေပ်ာက္ဆံုးဝိညာဥ္"
စီးရီးထြက္ရိွခဲ့တဲ့ ထြဏ္းခမ္က ဂီတေလာကထဲမွာေတာ့ ၁၉၉၉
ခုႏွစ္ကာလကတည္းက စတင္တည္ရိွေနခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
ေပ်ာက္ဆံုးဝိညာဥ္ စီးရီးေနာက္ပိုင္းမွာ လူငယ္ပရိသတ္ရဲ႔ လက္ခံ
အသိအမွတ္ျပဳမႈကိုရရိွခဲ့တဲ့ ထြဏ္းခမ္ဟာ အခ်ိန္ကာလအေတာ္
ၾကာၾကာ ပရိသတ္ရ႔ဲျမင္ကြင္းကေန ေပ်ာက္ဆံုးေနခဲ့ပါတယ္။
၂၀၁၃ ခုႏွစ္ထဲမွာေတာ့ "မ်က္ရည္ အက္ေၾကာင္း" ဆုိတဲ့
ဒုတိယစီးရီးထြက္ရိွခဲ့ျပီး ပရိသတ္ေရွ့ကို တစ္ေက်ာ့ျပန္
ေရာက္ရိွလာခဲ့ပါတယ္။
=======================
ကိုထြဏ္းခမ္ကို ဒီဘက္ႏွစ္ပိုင္းေတြမွာ ေတြ႔လာရေပမဲ့ ၁၉၉၀ ေက်ာ္
ကာလေတြကတည္းက ကိုထြဏ္းခမ္ ဂီတေလာကထဲမွာ ရိွေနတယ္လုိ႔
သိရတယ္။ အဲဒီတုန္းကအေၾကာင္းေလးေတြ ျပန္ေျပာျပေပးပါလား။
=======================
၁၉၉၄ ေလာက္မွာ ခ်င္းေတာင္တန္းကေန ရန္ကုန္ဆင္းလာျပီးေတာ့
ေမစတူဒီယိုမွာ အသံဖမ္းတယ္။ ေတးေရးအေနႏွင့္ကေတာ့ ၁၉၉၅ မွာ
အစ္ကိုၾကီး ကိုေဂ်ေမာင္ေမာင္က ကြ်န္ေတာ့္သီခ်င္း ႏွစ္ပုဒ္ယူသံုးျပီး
အသံသြင္းတယ္။ ဒါေပမ့ဲ အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ အေခြက
မထြက္ျဖစ္ဘူး။ အဲဒီေခတ္တုန္းက ဂြ်မ္းဟန္းရဲ႔ အေခြေတြမွာလည္း
သီခ်င္းေတြေရးျဖစ္တယ္။ တျခားလူသစ္ေတြရဲ႔ အေခြေတာ္ေတာ္
မ်ားမ်ားမွာလည္း သံုးျဖစ္တယ္။ အဲဒီေခတ္က တိပ္ေခြေခတ္၊
ကြ်န္ေတာ့္ကို ေတးေရးအေနႏွင့္ ပုိသိသြားတာကေတာ့ မာစတာက
စီစဥ္ခဲ့တဲ့အေခြမွာ ကိုဂေရဟမ္ဆုိတဲ့ ကြ်န္ေတာ့္သီခ်င္းတစ္ပုဒ္
"ေက်းဇူး" မွာ လူပိုသိသြားတယ္။ အဲဒီလုိႏွင့္ လုပ္လာရင္းႏွင့္
၂၀၀၁ မွာ ကြ်န္ေတာ္ ပထမအေခြကို ထုတ္ျဖစ္တယ္။
ဗီစီဒီ လုပ္ဖုိ႔က်ေတာ့ ကြ်န္ေတာ့္ပရိုဂ်ဴဆာက စီးပြားေရးလုိင္း
ဆုိေတာ့ အဲဒီဘက္ကို အစီအစဥ္ မရိွဘူး မလုပ္ႏိုင္ဘူးေပါ့။
အဲ့ဒါႏွင့္ ကိုဂေရဟန္ကပဲ ကြ်န္ေတာ့္သီခ်င္းေတြနားေထာင္
ျပီးေတာ့ အဲဒီထဲက ႏွစ္ပုဒ္ကို သူေတာ္ေတာ္ၾကိဳက္တယ္ေပါ့။
သူက live ရိုက္မယ္၊ ထုတ္မယ္ဆုိျပီး သူလည္းဆုိခ်င္တယ္။
ထြဏ္းခမ္သီခ်င္းေတြကိုလည္း ပရိသတ္ေတြဆုိလုိ႔ရောအင္
ဗီစီဒီအေနႏွင့္ ကာရာအုိေကထုတ္တယ္။ အဲဒီမွာ ကိုဂေရဟမ္
သီခ်င္းျဖစ္သြားတယ္။ အဲဒီမွာ ကြ်န္ေတာ့္မွာရိွတဲ့ ပရိသတ္ေတြက
ဘာျဖစ္လုိ႔ ဗီစီဒီမထြက္တာလဲဆုိတဲ့ အသံေတြမ်ားလာေတာ့
ကြ်န္ေတာ့္ကို စိုက္ထုတ္ေပးသူေတြက ဗီစီဒီထုတ္ဖုိ႔ျဖစ္သြားတယ္။
အဲဒါႏွင့္ ၂၀၀၃ မွာ ပထမအေခြ ေပ်ာက္ဆံုးဝိညာဥ္ ဗီစီဒီ
ရုိက္ျဖစ္တယ္။ ေနာက္ပိုင္းေတာက္ေလ်ာက္ လုပ္လာတယ္။
ၾကားထဲမွာ အဆုိေတာ္အစံုအတြဲေခြ တစ္ေခြလုပ္ျဖစ္တယ္။
အဲဒါက ၂၀၀၅၊ ၂၀၀၆ ေလာက္။ ေနာက္ပိုင္းမွာက်ေတာ့
အေခြအေနနဲ႔ သိပ္မလုပ္ျဖစ္ခဲ့ဘဲ အတြဲေခြေတြမွာပဲ ဆုိျဖစ္တယ္။
အခု ဗီစီဒီ ထြက္မယ့္ မ်က္ရည္အက္ေၾကာင္းကေတာ့ ၂၀၁၀
ေလာက္မွ စတည္တယ္။ ၂၀၁၂၊ ၂၀၁၃ မွာ audo CD
ထြက္တယ္။ အခု ၂၀၁၅ ထဲမွာေတာ့ ဗီစီဒီ ထြက္ျဖစ္ပါျပီ။
=======================
ကိုထြဏ္းခမ္ရဲ႔သီခ်င္းကို လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား သိသြားတာက
ကုိဂေရဟမ္ျပန္ဆုိတဲ့ "အခ်စ္စြမ္းအား" ေပါ့။ အဲ့ဒီသီခ်င္းက
ပရိသတ္ၾကားထဲ ပ်ံ႔ႏွံ႔သြားတဲ့အခါ ကိုထြဏ္းခမ္ အေနႏွင့္
ဘယ္လုိခံစားမိလဲ။
=======================
အဲဒီတုန္းက ဗီစီဒီ ေခတ္ဆိုေတာ့ အရုပ္ျမင္မွလူပိုသိတယ္။
ကိုဂေရဟမ္ဆုိလုိက္ေတာ့ ပရိသတ္ပုိသိသြားတယ္။ ကြ်န္ေတာ့္
အမာခံပရိသတ္အျပင္ ကိုဂေရဟမ္ရဲ႔ပရိသတ္ေတြကပါ ပိုသိ
သြားတာေပါ့။ ကိုယ္ဆုိတာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ သူမ်ားဆုိတာပဲျဖစ္ျဖစ္
ပရိသတ္နားထဲေရာက္လုိ႔ ၾကိဳက္သြားတယ္ဆုိရင္ကို ပီတိက
အတူတူပါပဲ။
=======================
ကိုထြဏ္းခမ္က ျမိဳ႔ျပႏွင့္အလွမ္းေဝးတဲ့ ခ်င္းေတာင္တန္းေတြ
ေပၚမွာေနထုိင္သူတစ္ဦးဆုိေတာ့ ဂီတႏွင့္ပတ္သတ္ျပီး
ကိုထြဏ္းခမ္ ေလ့လာဆည္းပူးျဖစ္တာေလးေတြကိုလည္း
ေဝမွ်ပါဦး။
=======================
ငယ္ငယ္ ခုႏွစ္ႏွစ္၊ ရွစ္ႏွစ္အရြယ္ကစျပီး သီခ်င္းနားေထာင္တယ္။
အဂၤလိပ္သီခ်င္းပဲ နားေထာင္ရတာေပါ့။ ဘုရားေက်ာင္းက
sunday school မွာ ၾကီးလာတယ္။ ရွစ္တန္းႏွစ္မွာ
ဘုရားေက်ာင္းက choir ကို ဦးေဆာင္ဆုိေနျပီး အဲ့ဒီ
ကတည္းက သီခ်င္းကို ခ်င္းလုိေရာ ျမန္မာလုိေရာ ေရးျဖစ္
ေနျပီ။ ရန္ကုန္ေရာက္ေတာ့ အေဝးသင္ပထမႏွစ္။
ခ်င္းျပည္နယ္မွာကတည္းက သီခ်င္းေရး၊ သီခ်င္းဆုိလုပ္ျဖစ္တယ္။
၁၉၈၆ ေလာက္မွာ ကြ်န္ေတာ္တုိ႔ဆရာၾကီး ေျပာရမွာေပါ့။
ထူးအိမ္သင္အေခြ စေပၚတယ္။ အဲဒီကတည္းက ထူးအိမ္သင္
သီခ်င္းေတြ တစ္ေခြလံုး ဂစ္တာနဲ႔လုိက္ဆုိၾကတယ္။ ကြ်န္ေတာ့္
အစ္ကိုက ခ်င္းဓမၼေတးေတြသြင္းရင္းႏွင့္ ေမစတူဒီယုိႏွင့္ရင္းႏွီးျပီး
ကြ်န္ေတာ္က ေမစတူဒီယုိမွာ အသံဖမ္းအေနႏွင့္ ဒီေလာကထဲ
စျပီးေရာက္လာပါတယ္။
=======================
ငယ္ငယ္တုန္းက ခ်င္းျပည္နယ္မွာေနတုန္းက သီခ်င္းအေခြေတြကို
ဘယ္ကေနတစ္ဆင့္ နားေထာင္ျဖစ္လဲ။
=======================
လက္လွမ္းမီသေလာက္ေပါ့။ အဓိကႏုိင္ငံျခားသီခ်င္းေတြဆုိရင္
သူငယ္ခ်င္းေတြက အိႏိၵယဘက္ကို ေက်ာင္းသြားတက္ရင္း
ဝယ္ဝယ္လာတယ္။ Eagle တုိ႔ ဘာတုိ႔ေပါ့။ အဲဒါေတြကို
နားေထာင္ျဖစ္တယ္။
=======================
ကုိထြဏ္းခမ္အေနႏွင့္ ပထမအေခြမွာ ေၾကာ္ျငာအား
အရမ္းမေကာင္းခဲ့ေပမဲ့ သီခ်င္းေတြရဲ႔အားေၾကာင့္
ပရိသတ္ေတြ သိခဲ့ၾကတယ္။ ေတာက္ေလွ်ာက္ အရိွန္
တင္ျပီး ဆက္လုပ္မယ္ဆုိ ပိုျဖစ္ႏုိင္ခဲ့ေပမဲ့ ဒီၾကားထဲမွာ
၁၀ ႏွစ္နီးပါး ဘာေၾကာင့္ ေပ်ာက္ဆံုးခဲ့တာလဲ။
=======================
ကြ်န္ေတာ့္ကိုယ္ကြ်န္ေတာ္ သံုးသပ္ၾကည့္တာ အဓိကကေတာ့
ေငြေရးေၾကးေရးေပါ့။ ျပီးေတာ့ ပထမအေခြလုပ္ေနတဲ့
၁၉၉၀ ႏွင့္ ၂၀၀၀ ၾကားပတ္ဝန္းက်င္မွာေတာ့ ထုတ္လုပ္သူ
ေတြက အရံႈးခံျပီး လုိက္လုပ္ေပးတာ မ်ားတယ္။ ၾကားထဲမွာ
က်ေတာ့ ကိုယ္ကလည္းထုတ္လုပ္သူေတြ မ်က္စိက်ေလာက္ေအာင္
မျဖစ္ဘူးထင္တယ္။ ကုိယ့္အိတ္ထဲကစိုက္ျပီးလုပ္ဖုိ႔လည္း
အဆင္မေျပဘူး။ အဲဒါႏွင့္ ကိုယ့္သီခ်င္းေတြ ေရးလုိက္
သိမ္းထားလုိက္ႏွင့္ ၾကာသြားတာ။ အခုလည္း ေနာက္တစ္ေခြ
demo အၾကမ္းတည္ထားတယ္။ ႏွစ္ေခြစာေလာက္ ရိွေသးတယ္။
ကိုယ့္ဘက္က အေျခအေနမတတ္ႏိုင္ေသးေတာ့ လုပ္ခ်င္တာေတြ
ရိွေပမဲ့လည္း ျငိမ္ေနရတဲ့ အေနအထားေလးေတြ ရိွတာေပါ့။
=======================
ဒီႏွစ္ေခြၾကား ၁၀ ႏွစ္တာကာလမွာ ကိုထြဏ္းခမ္
အေနႏွင့္ ဒီေလာကရဲ႔အျပင္ကို ေရာက္သြားေသးလား။
=======================
ဒီၾကားထဲ ၂၀၀၅၊ ၂၀၀၆ မွာ အတြဲေခြတစ္ေခြထြက္တယ္။
ျပီးေတာ့ မာစတာကျဖန္႔တဲ့ အေခြမွာလည္း ပါျဖစ္တယ္။
၂၀၀၆ ကေန ေတာက္ေလ်ာက္ကို ခ်င္းအသိုင္းအဝင္းႏွင့္အတူ
မေလးရွား၊ စင္ကာပူ၊ ဂ်ာမနီ၊ ဒိန္းမတ္၊ အေမရိက စတဲ့
ႏိုင္ငံေတြကို သီခ်င္းဆုိသြားျဖစ္တယ္။ ကြ်န္ေတာ့္အေခြထဲက
သီခ်င္းေတြေရာ ရိုးရာသီခ်င္းေတြပါ ဆုိျဖစ္တယ္။
=======================
အခု ဒုတိယအေခြကေရာ ၁၀ ႏွစ္တာကာလျခားသြားတဲ့အခါ
ဂီတပံုစံ အေျပာင္းအလဲက ဘယ္လုိရိွမလဲ။
=======================
ဂီတပံုစံကေတာ့ မေျပာင္းပါဘူး။ ပထမအေခြႏွင့္ မကြာပါဘူး။
စတိုင္လ္အေနႏွင့္ေျပာရရင္ေတာ့ ကန္းထရီးေရာ့ခ္ပံုစံေတြေပါ့။
slow rock, pop ပံုစံသီခ်င္းေတြပါပါတယ္။ သီခ်င္း
ေတြကေတာ့ နယ္မွာ ပိုမ်ားတယ္။ ပထမအေခြတုန္းကလည္း
နယ္ေတြပိုေရာက္တယ္။ ဒီတစ္ေခါက္ေတာ့ ကေလးျမိဳ႔
အထက္ပိုင္း ကိုယ့္ေဒသေတြက ကုိယ္စားလွယ္ေတြကို
ခ်ိတ္ျပီးေတာ့ သူတုိ႔ေရာင္းေပးႏုိင္သေလာက္ ျဖန္႔သြားမယ္။
ကိုယ္တုိင္ သြားပို႔ရမွာေတပါ့။ ကုိယ္တုိင္သြားႏိုင္တဲ့ ျမိဳ႔ေတြလည္း
သြား၊ မသြားႏိုင္တဲ့ျမိဳ႔လည္း ကားႏွင့္ပို႔ေပါ့။
=======================
ကုိထြဏ္းခမ္က ဒီေလာကထဲမွာ ေနလာတာ ႏွစ္ ၂၀ ေလာက္
ရိွျပီဆုိေတာ့ ဒီေလာကထဲမွာ ျဖတ္သန္းရတာေရာ ခံစားမႈက
ဘယ္လုိရိွလဲ။
=======================
ကြ်န္ေတာ့္အေနႏွင့္ဆုိရင္ အခုကေတာ့ မိသားစုႏွင့္ျဖစ္သြားျပီေပါ့။
လူပ်ိဳတုန္းကေတာ့ ေတးေရးအေနႏွင့္ျဖစ္ျဖစ္ တစ္ေယာက္ေယာက္
ဆီမွာ ကပ္ေနလုိ႔ရတယ္။ အခုက်ေတာ့ အဲဒီလုိမ်ိဳး ရန္ကုန္မွာ
ေနဖုိ႔ အဆင္မေျပဘူး။ တစ္လမွာ သီခ်င္းတစ္ပုဒ္ေရာင္း
ထြက္ဖုိ႔ကလည္း ေသခ်ာမေျပာႏိုင္ဘူး။ အဓိကကေတာ့
ကြ်န္ေတာ္က ေတာေတြ၊ ေတာင္ေတြႏွင့္ ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္း
ေနရတာ သေဘာက်တယ္။ ခု ရန္ကုန္မွာေနတာေတာင္
ဦးေလးအိမ္က ကားသံ၊ လူသံ သိပ္မၾကားရဘူး။ ကိုယ့္ရဲ႔
စိတ္အခံအရေတာ့ ေတာင္ေပၚမွာ ေနျဖစ္တာမ်ားပါတယ္။
=======================
ကုိထြဏ္းခမ္ရဲ႔ မိသားစုႏွင့္လည္း ပရိသတ္ကို မိတ္ဆက္
ေပးပါဦး။
=======================
ကြ်န္ေတာ့္အမ်ိဳးသမီးက မလြန္း၊ သားအၾကီး ရွန္တုန္းက
ခု ပထမတန္း၊ သားအငယ္ ရွန္မြမ္းက မူၾကိဳတက္ေနျပီး
အငယ္ဆံုးသမီးေလး ရွန္နဲမ္းက ႏွစ္ႏွစ္၊ သားသမီး
သံုးေယာက္ပါ။
=======================
ဟုတ္ကဲ့ပါ။ ကိုထြဏ္းခမ္ရဲ႔ အမာခံပရိသတ္ေတြအတြက္
စကားလက္ေဆာင္ေလး ေျပာေပးပါဦး။
=======================
ကြ်န္ေတာ့္ ပထမအေခြတုန္းကေတာ့ ကုိယ့္ေဒသ
အသုိင္းအဝုိင္းအျပင္ အျခားေဒသက လူငယ္ေတြဆီကိုပါ
ပ်ံ႔ႏွံ႔မႈရိွတာကို ဝမ္းသာပါတယ္။ အရမ္းလည္း ပီတျဖစ္ပါတယ္။
အဓိေျပာခ်င္ကေတာ့ ကြ်န္ေတာ္က ကုိယ့္အႏုပညာႏွင့္
အရုိးသားဆံုး ေမတၱာတရားထားျပီး ကိုယ့္သီခ်င္းေတြကို၊
ဒီလုပ္ငန္းေတြကို ရင္ထဲကအတုိင္း အတတ္ႏိုင္ဆံုး
ၾကိဳးစားျပီး လုပ္တယ္။ ကြ်န္ေတာ့္ဘက္က အားနည္းခ်က္
တစ္ခုခုရိွခဲ့ရင္လည္း ေဝဖန္အၾကံဥာဏ္ ေပးေစခ်င္ပါတယ္။
အရင္ကတည္းက အသိအမွတ္ျပဳခဲ့တဲ့ ပရိသတ္ေတြေရာ
ခု မ်က္ရည္အက္ေၾကာင္းကို အသိအမွတ္ျပဳတဲ့ ပရိသတ္
ေတြအတြက္ေရာ အျမဲတမ္းၾကိဳးစားေနပါမယ္လို႔
ေျပာခ်င္ပါတယ္။
=======================
ကုိထြဏ္းခမ္ကို ဆက္သြယ္လုိ႔ရႏုိင္မယ့္ လိပ္စာေလးကိုလည္း
ေျပာခဲ့ပါဦး။
=======================
ကြ်န္ေတာ့္ဖုန္းက 09-259254845၊ 09-47173065 ပါ။
ဖုန္းဆက္ျပီးေတာ့ ေဝဖန္အၾကံေပးလုိ႔ ရပါတယ္ခင္ဗ်ာ။
09-259254845 ဖုန္းကေတာ့ ခ်င္းျပည္နယ္မွာ မိခ်င္မွ
မိတယ္။ 09-47173065 ဖုန္းကေတာ့ ဆုိလုိ႔ရပါတယ္။
လကၤာခ်ိဳ
အပ်ိဳစင္မဂၢဇင္း
မတ္လ၊ ၂၀၁၅
စာစီ #KoNaing
ေပ်ာက္ဆုံးဝိညာဥ္
https://my.pcloud.com/publink/show…
မ်က္ရည္အက္ေၾကာင္း
https://my.pcloud.com/publink/show…



TULAI GAMVAI HUIHNUNZIA ET NA - BOB Tuangpi

Tunai gamsung kumpite kalsuanzia leh mualmi makai tuamtuamte sulnung i et ciangin gamvai kikalhna leh kimawlnate igamsung mailam ahoihzaw ah kalsuannopna leh mailam igam koici bangin kivaipuak ding cih thute leh nisim gamthu ah kidemna avui atang ban ah thuneem tawh kikalh tuakna (political game of hard power & soft power) tawh alang tuak ah Kawlgam gamthu ahawlpite (key players) aki vik ziahziah laitak uh ahihi. Tua gamthu ahawlpi pen lompi ( group 5) pha hi. Tulaitak gambup uknaza asem NLD kumpi, gambup galkap mangpipa pawl galkapte, mualmi gamthu sem party te, mualmi thautawi NCA sign thuh khin pawl leh NCA sign thuh nailo pawl cih bang teng ahuampi in kikhen thei hi.
NLD Kumpi Leh Galkap Sungvai
2015 Gambup kiteelpi khit zawh NLD in gambup uknaza kici (political power khempeuh ahi, executive power, legislative power, judiciary power) khempeuh lenkhinta hi. NLD in ama ngimna leh mungtuppi ahi gambup thukhunpi pen Democracy ngeina tawh kilamh ding leh galkapte pen gamthu pan anungkikna ding (Democratic Federal Constitution & Militatary barrack) cihte kiteelpima pekin atangkona leh pawlzotna (Election Campaign Message) ahihi. Tua bang ngimna leh mungtuppi NLD in aneihna sungah atupna atangtunna dingin gambup innpi (Union Assembly) ah ahih theih zah tawh lampi azon hangin 2008 gambup thukhun laih zawh nading leh vatpaih nang lampi omtheilo cih tel tatak ta hi. Tua ahih manin hih 2008 gambup thukhunpi(2008 constitution) alaih zawh nadingin, Aung San Suu Kyi leh NLD kumpi in abeisa USDP kumpi leh Thein Sein maban ahi, gambup kilemna khawmpi (Union Peace Conference) siksanin ZOMI CONGRESS FOR DEMOCRACY in apatkhia 21st Century Panglong tawh gawmkhawm kikin (Union Peace Conference - 21st Century Panglong) cih tawh kibelpawlna gam tatak tawh gam kilamh kik nang ngaihsutna tawh 2008 thukhunpi laihzawh nading hih 21st Century siksanin Gambup Innpi khengvalin lampi azon laitak ahihi.


Galkap lamte mungtuppi ahih leh NLD tawh kilehbulhin 2008 thukhunpi akip semsem nadingin gambup innpi (Union Assembly) tungtawn leh apua lam pan 2008 thukhunpi asusia dingte hepkhiat ding leh vatpaih ding ama mungtuppi ahihi. Bang hang hiam cih leh hih 2008 thukhunpi pen galkap ta' dia ahuihdikna (oxygen) leh gamthu ah thuneihna akhahsuah lohna ding uh (Constitutional legitimate power of Tatmadaw) ahih ban ah amau hamphatna (military interest) ahih manin, sih leh hinin dal ding cih pen amau'lampi sialna (Strategy) ngiat ahih teh amau'nasep sem suak ding uh hi.
Mualmi Agualzo Party te Dinmun
Abeisa 2015 gambup kiteelpi khit ah hong kah agualzo mualmi party ahunkhop khat om himah ta leh mualmite' pawlbawl loh hangin NLD in kumpi dingzo ahih manin, Gambup Innpi (Union Assembly) ah ama ettheih mello leh alang teng NLD in meetang (vote) khaina tawh zawhthawh bawl pianin gambup innpi ah siapi sem ahih manin mualmi MP te' dinmun leh adangte' panlakna muibunzo nailo hi. NLD kumpi in atamzaw tha tawh nopnehna (tyranny of majority) tawh kalsuan mawk ahih manin, "ken sem leeng apiang thu hi (ငါလုပ္ရင္ ဘာမဆိုျဖစ္တယ္)" cih tawh apai tak teh mualmite muanna leh lametna tampi hong satkham kisa mahmah hi. Ahizongin, Kawlgam gamthu ah mualmi party te lo tawh muibun zolo ding uh hi. Mualmi party te'dinmun mailam ah hong hoih toto ding hi.
Mualmi Thautawi NCA Sign Thuh leh NCA Sign Thuhlote
Thautawi lakpanin NCA sign thuh pawl leh NCA sign thuhlo pawl nih pha uh hi. NCA sign thuhte pen abeisa Thein Sein kumpi tawh kihosiam leh gamthu ki-ukna ah kibelpawlna gam tatak lamh nading vai ah gamthu lungmuanna tatak leh thukimna kamciam a omma in amau'lametna khat tek tawh NCA sign thuh uh hi, kici thei hi. Tua leh NCA sign thuhlo pawl bel Federal Constitution vai akician kamciam leh gamthu kikup nang lampi a om mateng khauhtakin ading pawl uh ahihi. Thautawi khempeuh lakah athahat teng in NCA thukimna (Nationwide Ceasefire Agreement) neinailo uh ahih manin, NLD kumpi ngimna ahi NCA siksanin 2008 thukhunpi laihna ding kamkup toh ding pen alampi kiciannailo suak hi. Atatak in bel galkapte in NCA thautawi khempeuh in sign a thuh ding uh deih mello zaw hi. Tutung NCA sign thuhlo pawl in Pangsangh khuapi, Wa gam ah athukimna vuah NCA sign thuh ding sangin lampi thak zong ding cih thugingte in gamvai tampi hong kikhelsak ding hi. Tua kikal ah khau kisuhna nasia semsem leh gamvai huihnunzia kikhel lai ding hi.
Chin National Poltical Dialogue Vai


Abeisa Nay Pyi Taw khuapi ah amasa pen 21st Century Panglong Khawmpi Aungust31-Sep4, 2016 sung kibawl khinta hi. Tua khawmpi kibawl theih nadingin tanu sem ding State Counsellor in Union Peace Dialogue Joint Committee phuanin hih sung ah agualzo party te leh thautawite'taangmi honkhat in tanu kiseh hi. ZCD pan zong Pu Zam Za Mung kihel hi. Amasa 21st Century Panglong Khawmpi kipatma pekin ZCD in 21st Century Panglong Khawmpi ah thusun dingvai mipi tawh kimuh kholhna leh kamkupna neihkul hi cih khensatna a om khit teh Chin State Buppi huamin kipawlna leh gamthu party teng avekpi kisamin, " Chin Statewide Consultation For 21st Century Panglong Conference" ci-in kamkupna nasiatakin The Orchid Hotel, Yangon Khuapi ah kineihpihin tua kamkupna ngaihsut lakna pan akingah thukimna khempeuh Zomi Congress for Democracy in amasa pen 21st Century Panglong Khawmpi ah laipi phahna leh thugenna Chin State Bup taangin kinei khin ta hi. C tawh ading kipawlnate adiakin party pawlkhat te kisam napi hong pailoh uh pen C paulapin kilem nang leh kithutuahna Chin State sung ah a otot uh hangin alungsimtawng vuah tua thute teeng hetlo cihna kilangh khinta hi.
Tupanin 2019 dong 21st Century Panglong khawmpi (5) vei kibawllai ding hi. Kumkhat (2) ta kibawlsawmin khaguk halta hiding hi. 2019 anunung penin gambup thukimna (Union Accord) ngah zawh nang geelna ahihi. Tutung (2) veina 21st Century Panglong khit teh ahunzui-in Chin Statewide Consultation ZCD makai-in mipi ngaihsut lakna leh kamkupna kinei toto lai ding hi.
Hih Chin Statewide Consultation For 21st Century Panglong pen Chin State ai-awih sung ah akibawl ngei lakah amasa bel leh vekpi kihel pen (all inclusive) zongh hi aa, kipawlna leh gamthu party (CSOs & Political Parties) 100% ah 95% kihel hi. Political party lakah CLD leh CNDP bek kihello hi. CSOs lam pan Southern Chin State lam pan bang hong limkah mahmah uh in Zomi Kipawlna teng bel akimphial ahihi.
CNF Makaih Chin National Political Dialogue Zomi Minpua Kipawlnate Kahhuai/ Kahhuailo?


Gamthu kamnal ah "National" cih in thu tampi gen hi. Tutung CNF te'bawlsawm ah National mai ah Chin cih kammal om ahih manin, Chin akiciminam kuamah om kei ta leh inunglam pan hong kiminphuahna (a given name from our back) tawh alungkim mahmahte'makaihna pawi ahihi. CNF in Chin State bup taangmi hi ung ci-in maipha angahna lel ding uh pawibawl pakna (ဟန္ျပ) zongh ahihi.
CNF pen gambup galkap makaipi Snr.Gen. Min Aung Hlaing in zong thautawi kipawlna ding nangawnin santaak asakloh hin Aung Min in athuumsak keei teh NCA sign thuhna ah akihelkha bek hi aa gamthu ah vaang (no political dignity) neilo hi. Mipi teelcing zongh hilo hi. ZCD pen mipi taangpi taangta in makai dingin ateelcing gamthu tangthu nei leh vaangnei (နိုင္ငံေရးသိကၡာ) Kawlgambup ah anei party khat ahihi.
I kipawlna min bang Zomi min pua lialua-in CNF nuai ah ivalutlut mawk leh bel 1947 kum Panglong Khawmpi in Chin tawh ipute in sign ana thuh khit uh leh Kawlgam suahtakna ngah khit Chin Special Division lai ikhialhsa teng mah akhial zel ding ihihi. Midangte'ong minphuahna ah a aangtang mahmah pupa'sisan alangpangte ihihkhak leh ipupate'kha in aomomna vuah akhitui uh na luangluang ding hi. ZOMI minsel kipawlna limlim leh ZOMI te va kahloh ding ahoih pen ahihi. Akahte sapna ngahte ahih leh amau'khensatna hiding hi. Ahizongin akihelte bel "ui in a luaksa nekik" acih tawh kibang ding aa, mailam ZOMI tangthu ah gam leh minam zuak ZOMI khang tangthu zumhuaisak (အမ်ိုးသစၶာေဖာက္ သမိုင္းတရားခံ) te atheihloh kalun asuak gige uh hiding hi.
Agelh : Bob Tuangpi