Tonzang sanginnpi

Tonzang Sanginnpi Lungzuanhuai na en kik nuam hiam

Tonzang Sanginnpi C Lim

Tonzang Sanginnpi lui pen C lim a kilam pen a en kik nuam te a ding lungzuan huai peuhmah ei

Tonzang Jubilee Laibupi

Tonzang Jubilee Laibu laimai ( pages ) 150 na sim nop leh

Showing posts with label ZRA. Show all posts
Showing posts with label ZRA. Show all posts

ZOGAM SALPHA MUALSUANG HON NA

Tuni zingsang nai 8:00 in YPA han, New Lamka ah Zogam Salpha 
Pu Danny Mang Khan Khup (Suantak) leh Pu Thang Len Piang 
(Thangnawk) te' mualsuang honna nei hang.
Azahtak huai ulian tampi, minam makaite leh 
it leh ngaih ahi thei teng hong kihel thei hi


Lungdam Kohna

Hih mualsuangte bawlna ding in hong gimpih hong tawlpih ban ah
ahun manphate uh hong pia khempeuhte' tung ah lungdam hi.
Sum mahmah tawh hong panpih Pu Nang Khan Suan (Canada), 
Pu Steven Thang Suan Mang (USA), Pu Gin Pian Khup (USA), 
Pu Thomas Thang Lian Piang (USA) leh akuama peuh' tungah 
lungdam mahmah hi.

Pakkual hong pia ZRO/ZRA te, ADC pu leh pite, ZOLLS te, ZYA te,
ZWAte, ban ah US,Kawlpi, leh Tedim pan pakkual hong piate ban 
ah adangdang pakkual hong piate' tung ah lungdam mahmah hi.





Mangpha khakna lai hong khak ZSYO tung ah lungdam mahmah hi.
An hong vaksak ban ah a inn hong zangsak Pi Mangnu (Pu Thang Lian Pau' zi)' 
tung ah zong lungdam mahmah hi.


Tedim pan a hong zuito Cin Lian Khai' tung ah zong lungdam mahmah hi.
Vekpi vekpi tung ah lungdam mahmah hi. Video hoihtak kila ahih man in
asawt lo in a video zong enkha ding in ki lam en hang.

Lungdam
Mung Laan Thang
Tawmvei
Zogam

A ( 8 ) VEINA ZOMI SIAMSIN MEDICAL TRIP TAULENG KHUA VAI

A ( 8) Veina Zomi Siamsin Medical Trip Tauleng khua vai Lungdampihna leh Lunghihmawhna:
Tutungin Zomi Siamsim Medical Trip pen Tauleng khuading cih honggen uh ciangin kalungdam mahmah a, thungetna leh akisam bangin ma kapanpih khak manin ka lungdam mahmah hi.
Siamsin khangno te zong Topan hong ompih in mimal 60 kim bek paithei ding acih kimlai Pasian hehpihna tawh mimal 126 bang hongpha thei in, Tauleng khangno ahuhding a pai mimal 30 teng tawh agawm in Khangno mimal 156 bang akihel thei hongsuak uh hi.
Lungdamna :
1- Tauleng khua kisat zawh kum 103 sungah Siamsin min tawh khatvei mipil hizah akikaih khopna ahih manin kalungdam mahmah hi.

2- Tauleng khuanu khuapa ten zong atunga ngaihsutna sangin thangah mahmah zaw uh ahih manin pawlpi 3 omtengin biakinn tek khak cip in April 13-16,2018 sungteng khuazangbupi in kikhopna neihpih uh hi.

3- Neklehdawn kisam teng pen USA a Tauleng innkuan leh Kalaymyo Tauleng innkuan panin hanciam phadeuh uh a, thangah mahmah ciat uh hi.Bawngkhat, Lawikhat leh vokkhat tawh pilna khaici tuhna Khuazang mintawh kinei thei hi.

4- Siamsin te ading akisam Medical vai leh TA tuamtuam ding pen ZIUSA , ZBCA-USA, ZCC Louisville , Minister Paulun, akipan Kalaymyo Zomi , Tedimmyo Zomi, Tonzangmyo Zomi leh mimal pawlkhat in panpih uh hi. Nakpi takin nulepa ten tha kipia mahmah hi.
5- Zatui zaha bek hilo in khantohna ding tuamtuam naupang ahizongin, nupi papi ahizongin thapiakna tuamtuam nei thei uh a, Tauleng khua leh akim apam pan hongpai khempeuh in thangah in lungkim mahmah uh hi.
6- Siavuan Siamah te zong kimtakin kikai khawm thei uh hi.
7- Cina mi 459 leh ha akilak mimal 135 pha hi.
8- April 15 ni Sunday zingsang in zong America panin thapiakna leh lungdamkohna thutomno genna kanei thei a, ka lungkim mahmah hi.
9- Siamsin nasepna tawh kisai in Siamsin Advisor khat kahih man bek hilo in Zomi te khantohna ding lunggulh mahmah kahih manin nakpi takin thapia leh thangah ka hihi.

ZRA kamuhzia:
ZRA pen Zomi te adingin khat bekbek ineih sunsun gamleh mimal hudingin imuan leh isuan kipawlna khat hi in akua mapeuh in thapia in ikalsuan pih mahmah ding zong athupi ahihi. Zomi te adingin Zomi kisam ahih manin ZRA pen i deih a i deih kei zongin ipanpih hamtang ding ahihi. Laisiangtho tawi in kiciamna abawl Zomi galkap te ahih manin paihtheih omlo in thungetna tawh panpih dingin kangaihsun den hi.

Tutung ZRA nasepdan thanem kasa hi.
Tutungin Tauleng khua ah ZRA in amuhnop pa uh Pa Kimtuang kaikhia ziau lo in khuasunga Zomi Siamsin te adingin lungnop lohna aom sak sese uh pen lamdang kasa hi, Tauleng khua adingin CNA leh Kawl galkap te thumvei bang akikap nasa mun ahih manin hong pilvang deuh leh hoih dingin kangaihsun hi. Makai pi te in tangval thautawi te limtakin makaih zawh mahmah kei leh mailam ah Zomi te adingin maban hoihlo hongsuak thei ding hi. A nasep uh man kha mahdinga, ahizongin asepzia uh pilvang lo deuh kasa hi. Pilvang zek kisam dingin ka um hi. 
Mimal vai leh Siamsin vai khensiam kul hi.

Tutunga thupiang pen Pa Kim Tuang tawh kisai hi-in athupiang' nitakin USA pan ka lungnuamlo ahih manin Phone tawh Kimtuang kahopih pah a, Siamsim makai te zong limtakin kahopih pah hi. Siamsim Advisor hihna leh Tauleng khua makai khat hihna tawh gawm in athu avai khempeuh ka kan kawikawi a, limtakin kahopih a, mimal in dot theih ding teng leh kuptheih ding teng limtakin ka kum thei hi.Thusia apian lohding leh Zomi te i ki pumkhatna asiat khak ding lung hihmawhna tawh ahopih kahihi. Thupiang vai tawh kisai in ZRA te dotnop pen Pa Kimtuang bek hi in, adangte adingin sepdan asiam loh manun launa leh patauhna hongsuak kha ahih lam ka theih cian caingin ka tawl hongdam zaw deuh hi. Thu khempeuh ahoih lam manawh ta danin kangaihsut laitakin Social media te ah thuthak dan khat in hong kikhah kawikawi kamuh ciangin ka lungnuam lo hi. Kimtuang tawh phone a kakiho laitakin " Sia aw Siamsin vai tawh kisai lo hi kei mimal vaibek hi " hongci ahih manin kangaihsut dan khat hong kilamdang kik hi. A tungin Siamsin buppi abawlsia leh anawngkai sak danin ngaihsun kahih manin ka lung hong naumhetlo a ahizongin athu limtakin kakan kan teh Kimtuang mimal vai a amuhnopna uh om ahih manin Siamsin adingin ngaihsut hongnuam kik kasa hi. Siamsin lui Siamsin thak adingin nahoihsepna ah hibang thu piang pen asialam cilbawl in ahoihlam ding ngaihsun a, imainawt zawkding ahihi. Siamsin lam pan zong Phone ah ikiho na tungtawn in athu daisa abang pen mutkuang kikkik lo ding hihang cih hongthum nuam ing.

Zomi te kipumkhat in mainawt loh phamawh hi.

Rev. Dr. Martin Luther King in athugenna ah, " Na lentheih nawnkei leh tai in, na taitheih nawnkei leh pai in, na pai theih nawnkei leh awmtal in " ci hi. Zomi te kitelkhial leng tawm mahmah ihih manin hawmcing lo luading hihang. Pankhop kul mahmah zaw ding hi.

Tuhun pen :
1- Sepkhop hun hi.
2- Nekkhop hun hi.
3- Puakkhop hun hi.
4- Mainawt khop hun hi.
5- Geelkhop hun hi.
6- Kitelsiam zel hun ahihi.
7- Lungdamkoh khop hun ahihi.
8- Mawh kimaisak hun ahihi.
9- Khat leh khat tha kipiak hun ahihi.
10- Zomi hihna Identity limtakin kep hun ahihi.

Mother Teresa thugen thupi sa ing:
1- Ka sisan pen Albanian ka hihi.
2- Ka gammi hihna pen Indian hi.
3- Topa hongsapna pen Leitungbup ading ahihi.
4- Ka lungtang khempeuh Zeisu ading ahihi.

I manphatna kibanglo taleh manpha kimciat hihang:

Siamsin te khangto leh Zomi te akhangto hidinga, Zomi galkap te khangto leh Zomi te adingin midangten hongsimmawh theilo ding hizel ahih manin kitelsiam a, khat leh khat ma ipan khopding thupi mahmah ding hi.

HIh thupen Tauleng khua a thupiang ahih manin tu a kipan in itna tawh hongdaisak sawm un.

Siamsin Medical Trip Tauleng khua a pen Lawhcing mahmah ahih manin thanemna dingin ngaihsun kei ni.

Lungsim tawng pan,
Rev. Pau Khan Khai.
President- Zosiam Ministry.
Advisor - Kawlgambup Zomi Siamsin Kipawlna.
April 19,2018.

HAICIIN KIKAPNA ( 2009 )


Thupatna
Nidang lai in Zomite kawlgam galkap sung ah galhang sahang in hong kiciamteh a ulian milian asuak zong tampi ih om ngei hi. Ahiding mah zong ahi hi. Bhh cih leh kawlte' minam galkap ahi BIA pen 1941 kum teh piang pan hi. Zomite'n tua mapek apaisa kum 47 ahi 1894 kum pek pan a kipan Chin Hills Battalion mintawh mikangte' pattahna nuai ah hoihtak phatak galkap dan asin khin sate ih hi hi. Tua ahih man in kawlte' khutnuai nangawn ah galkapmang (General) dong asuak ih om ngei hi. General Tuang Za Khai (L) hi. Amau bel mikangte' hunlai in galkap ulian asuakzo omlo uh hi. Tuni dong kawlte galsiam in kigen nailo hi.

Ahi zong in tua Zomi galhang sahang a minthang te'n a galdona sadona te uh lai in na gelh ngeilo mawk uh ahih man in ih Zolai tawh galdona thu om nailo hi. A om sunsun pen mi a akigenkik hi a tu a pen bel a galdo lak a kihel khat i gelh ngiat ahih man in lunglut huai in lungdam huai zong kasa hi.

Hih Haiciin kikapna pen 2009 kum February kha ni 5 ni a thupiang ahi hi. Tua hun laitak in India te' i a 13 na kumpi nihna (Vice President) ahi Dr. M. Hamid Ansari (2007 - 2012 kikal sem) kawlgam azin laitak hi. February ni 5 - 8 sung kawlgam ahawh laitak ahi hi. Haiciin ah kikapna apian ni lian in tualaitak a kawlgam kumpi ahi Than Shwe tawh akimuh ni lian uh ahi hi. India ulian te kawlgam hong zin sial un (tuni dong) kawl kumpi te'n kawlgam ah meitei singnuaimi omlo ciden keei uh ahih man in a omlam uh lahna a kikap ahi hi.

Hih Zogam galkap ZRA leh meitei galkap PLA te Haiciin ah akikapna thu uh tua hunlai in internet tung ah hong genkhia masa penpen Malaysia a om Haiciin khuami Pu En Khan Pau ahi hi. Ama' hong suahsakna anuai a bang hi.

From: En Khan Pau <pauhaiciin@gmail.com>
Subject: Haiciin Khua ah ki Kaptuah....
To: "
Date: Thursday, February 5, 2009, 2:16 AM
To,
Dear- HaituiLaizom,
Tuni ( 05-Feb-2009 ,Thu ) in Ih Khua Haiciin ah, ZRA te leh Meitei te ki kap kha uh cih thu thak hi a, Pasian thupha hang tawh tuciang2, thu ki zak na ah a Liam a bai, a si a mang zen om kha loban  ah, Inn leh lo zong nak kap khak lua cih ki za nai lo zen sam hi.

Meitei te 30 bang pha ding ci uh a, Z te bang zah hiam cih gen cianna om thei nai lohi. 
A Mun pen Koveng Sang Innveng lam deuh teng hi a,
Pi CinMual leh DotciangMual ki kal teng dan hih tuak deuh hi.

A ki kaptuah hunsung uh Nai 3 sung bang sawt ci uh a, Tuahun sung in Khuasung mi khempeuh kua mah Inn ah om ngam lo in, Khuataw lam ah ki tai mang
vek a, Thauging a daih deuh ciang in tawm2 in ki lut kik ngam pan ci uh hi.

A hun pen zing sang nai ( 10:00 AM ) pawl khawng aki pan dan hih tuak hi. 
Tua hun sung teng Ph line ki hopih thei lo a tu in Hand Phone
te a hizong InnPhone te ahi zong angei bang kik ta hi.

Thauging pen tawm lo in,ki nawh mah2 a,thautang tam ki kap khiat tuak mah2 a, a mun
lam neh deuh pawl khat in a pai2 na vuah thautang hawm ki mu thei hi ci uh hi.

A Kuamah peuh in Inn lam a om te a ding in thu nget na tawh phawkciat ni....Mailam ah hih bang thuhoih lo ih Khuasung ah ong tun nawn loh nang in thunget na tawh dalciat ni......A kua mah peuh in ih Innkuanpih ciat uh zong hopih ciat lenghoih ding hi.

A thucing zaw leh a ki cian zaw a thei te in zong nong beh lap toh ding uh ong zawn ing.
A kuamapeuh Topa thupha........
Pauhaiciin,
KL,Malay

Hih Haiciin kikapna ah akihel ZRA te amakaih khat ahi Pu Zogam Galngam in anuai a bang in gen hi.

Haiciin Kikapna
By: Zogam Galngam
Haichiin Kikapna vai pen akician in ong gen ning ei, sanggam te aw,
Haichiin ah PLA te mi 35 full arms,l leh double arms (avui atang gina tak) 
sitset in lut uh cih kiza ahihman in hihte pawl hong maingal le uh 
asawt teh poi mahmah kha ding hi cih ki ngaihsun ahihman in makai te'n 
plan (gelna) hong bawl uh hi.
Thu akikan sak ciangin meitei te kuamah duty zong om selo uh a, 
nuam tak a om hilhial lel uh cih kithei khia hi.
 Hih meitei te notkhia ding in ZRA te mi 15 Operations commander pa'n sam in, amau te Mt. Sinai Hq (ZRA phualpi khat) kiim a khua khat a, Training zo tung te field practical kuan dan a post kihong thak ahi hi.

Suangdawh khua atun un nitak nai 9:30pm bang gingta hi, tua pan in nai 10:00pm in Haichiin khua manawh in kuan uh a, mission pen bel Lingthuk a ambush bawl ding in ni 3 kiim khawng ngak ding cih hi.

Aihhang in Lingthuk khua pelhna dingin Haiciin khua tot kul veve hi, zingsang nai 5 ma in Haichiin khua gei kitung khinta hi, tua pan in thu kikan a, mi kava etkhiatsak uh ciangin kua mah duty omlo uh, khualai ah om uh, a sap uh ahi i Zomi te' inn building khat ah giak uh cih kitel mahmah hi.

Akhua pamlam ah ambush bawl ding in group khat School omna lam ah kisawl phei a, tua ten ambush na mun ding a tun ciang un, messege pia ding uh a, mualtung biakinn a om ten kap ziau dingin, lampi a taikawm sa a kap a lut ding pawl zong kisep khinta uh hi.
Nai 7 bang ging ding hita, lo kuan pawl khenkhat te kuan ta uh a, amukha pawl omta uh a tua te mipi bangmah cilo ding; lo kuan suak dingin thu kipia hi.

Operations commander India a om pen kiang ah akap dingdan thu akizak sak ciangin, tua dan in hihkei un, ambush ding mah in kithawi zaw un ci, tua ban ah khua ah mi enkhia ding a akisawl ciang in, khuamite'n sangkahte lutsak phot ni; ih tua cih kei leh numei naupang liam gawp ding ahi c'in ngetna hong bawl uh ciang un tawm khat ki lungngai phot hi.

Meitei te kap man a i Zomi pih te in a thuak ding bel kingaisun ngam hetlo ahihman in plan (gelna) kikhek thak a, biakinn tung vum a omte kisam khia a, ambush ding a na pang te thu lah set(walkie talkie) ah kiman nawn lo ahihteh amau tawh kithuzaak sawm in amau lam kizuan kik thak hi, khua khanglam ah kipai a, gamlak a singkeu gingte bang nak ngaih lua mahmah ahih man in, damtak in kal kisuan khiankhian hi.

Nai 7 sat ding hita a Wireless set tawh kam kisang thei ta hi. Ahihhang in PLA te'n athu na thei ta uh a ana ki withdraw (nungkin) ding in kithawi uh hi, ambush ding a tute' kiang lampan mi nih pai masa uha tua te'n meitei te nungkin ding na mukha lian uh a, ZRA khat in akap leh athau suaklo sese hi. Ahih hangin PLA te'n akap kik ma in bomb paih man bilbel hi.

Thau masa agin ma in lawm te' kiang a zuatsawm te pawl leh PLA te ki sutuah khadektak uh a, phiit/faifuk(whistle) tawh kisam uh a, tua pan ki pheng kap pah hiau uh hi.

Kikap kipan hita, ZRA te mi atamzaw pen lingthuk lampi lam ah om uh a, mi thum school (sang) tunga tang ah om uh hi

Tua hun in Meitei te tawh aw kisang kawm in nasia tak in kikap ziahziah a, amau ei Zomi te MEHPOK MEHPOK ci in hong tawng uh a, En amau NGARI peuh kicih san zel hi. PLA te lau a naupang kap bang in akap dapdap bang zong om uh a a commander pa uh in lau lo a pang dinga sawl in a han loiloi khawng zong kiza hi.

ZRA commander pen in tua lampi lam a omte kiangah khua lut dingin hong tai unla, lamsak lamkhang lam kap kawm sa in hong diang phei un ci'n thupia a, amau zong thalawp tak in hong diang phei pah uh a, Zogam Tangval hong kuan ungei, No meitei te milim biate, Ko Zomi te anungta Pasian a bia te hi ung ei c'in kiko ziah ziah kawm in hong tai phei uh a thau zong hong kap phei ziahziah uh hi.

Tua laitak in School sak a Mualtung a om te'n van lam ngat in thau na lawnlawn uh hi. Deihna bulpi bel akhua lam pan a hong leh um khak ding uh kilau ahihman hi.
Hong lut pheite pawl a khua hong tung dekta uha lam kawina mun a po mawngkung pan in meitei te mi nih in thakhat a ding kawm in na brass (kap) mawk uh ahih man in ZRA te zong lam pam leh lei lak bawh pah lian uh hi. Tua mun pan ma hong sawn theilo uh cih akitheih ciangin mualtung a om ZRA te khat kumsuk in mawngkung omna lam va brass (kapzak) suk hi.

PLA te'n asak vuah mi om cih atheih uh ciangun thau leh bomb tawh kap to ta uh hi, pan zawhloh ding khop in thautang bekbek guah zuk bangin zu zuahzuah hi. Athautang zat te uh zong nih vei a puak te hilai hi. Akap khiat ciang un puak a, mun khat akhak ciang in puak kik leuleu hi. Bomb tampi tawh zong khuasung lampan leh lampi lam pan in kap ziahziah lai uh ahih man in singkung dawn te ah abomb uh puak ziahziah hi.

Lampi lam ate'n lah ma hong sawn theilo, mualtung a omte lah aki heptoh uh kul ta..tua hun ah meitei te mi 3 khuasung lam a ki withdraw (nungkin) kimu a zigzag (a kawi zikzek) in tai uh hi, mualtung a omte'n tua te ban kap uh a, mi innnuai a alut dong uh kimu hi.

Damdam in thauging hong dai a, kizong tuah in Lingthuk lampi ah khualbuk khat ah ZRA te kisutuah in, amau zong mangta/kihemkhia ta ahihciang un ci in kuanlam a totlohna lam ah pai ding in ka kithukim uha, lui khat zuisuk suk in Singngat a ana om Zomi mi 3 omte kiangah lampi ong hilhna dingin ka ngen uh hi. Lui dung zui in ka paipai uh a India gam a khua ka tun uh ciang un nitak nai 10:00 pm hita hi.

Pasian in Zomite a ompih dan leh Pasian a nei Minam ihihdan tua ni a kipan katel sinsen hi.
* Meitei te mi 35 full arms (avui atang tawh kidim sitset) pen ei Zomite mi 15 bek, van (thau) tawi mi 12 khawng hilel ding hi.

* Khua lam a lut dinga hong taiphei lai un meitei te'n ana kap na uah, ih cadre (galkap) khat athau magazine (thautang bawm) kha vang kha, adang khat a bag rucksack (thung ip) ataklam liang a agui kap tan uh, Mualtung a omte belh ding Singkung a lian om vetlo ahihhang galte' bomb te'n amau mun kha ngei lo, khat in apam ua singkung gei kha in abomb hu bek in zap kha.

* Meitei te pen thautang, thau, bomb bukim mahmah uh, thautang khat na kap a na panmun na laih pah kei leh bomb in hong deng ziahziah ding hi.
*Anungta Pasian a nei Zomi te pen Pasian in ompih den ahihman in galvan bek hilou in, ikikona husa nangawn in zong nasem mawk hi.

I mipih Zomi te asih a liam khak ding uh ki khual lo hizen leh Meitei te tampi si ding uh hi, ahihhang in Meitei makai pa' omna Zomi te zong gal banga ki ngaihsun lo in, itna tawh aki et man in amah buaina ding bangmah akigel lo ahi hi. Tua hikei leh khuavak ma a khuasung ah kikapna piang khin ding hi.

ZRA te'n Pasian ki muang mahmah a, Thautang khat i nei zong in i gal te kidelh ngam hi. Tua mahmah hi hong lauhna pipen uh.

ZRA in na khatpeuh a sep kuan ciangin lungsim saupi nei a, i khua te ah va om zo den ding, va vengbit zo den ding ihih vet kei leh na vasep pen saupi poi pha hi. Mipi in thuak thei a hausa in zong thuak ding ban ah amipi te mahmah zong kawl galkap te'n bawlsia gawp thei lai hi.

Tua ahih man in mipi' thuakding khualna tawh adiak in kawlgam lam ah ki gamtang mengmeng nuamlo hi.

Tu'n sung khat pan piang hi ngeingei hang e laizom Zomi teng aw.

Galsiam sasiam nam Zosuan tateng in ih siamna gawmtuah thei in zatsiam hileng sim leitung ah kuama' ta in hong nang zolo ding hi.

Zogam Galkap ZRA damsawt hen !
Note' itna sung ah
Mung Laan Thang
Zangkong